A quarant'agn da la mrt na bela manera pr arcord 'l giust e 'l giuss d soa lession.
La poesa, la lenga, la tra. Tre termo ch'a gropo e ch'a diso 'd Pinin Pact p che tante parle grsse. Chiel a l' sempe stit n'm d vita viva ant l'ombra, ma n'm decis, ch'a l' tenusse drit a col "comand" ch'a "l' destin torn", coma a canta ant la poesa "Ij m vej". A quarant'agn da la mrt (a l'era n con la Fiat sla broa dl'Eutsent), Pinin Pact a l' stit arcord dal Comune 'd Castel d'Anon e da la Ca d Studi Piemontis prch ch'a l' nen mach l poeta ch'a l', ma na vera bandiera, 'n drap, n'ansgna 'd vita e 'd passion pr la lenga piemontisa. Prch adess a f fin-a fin ma quand che chiel a l'ha ancamin dl '27, a cont a-i era mach l'italian purament l piemontis dla bagna dij povron coma sbefiava Luigi Olivero, 'n bel fon ch'a-j mandava nen a dije. O gnente trp pch. Peuj a l' vnuje chiel e a l'ha parl pr la prima vta dla lenga 'd poesa e a l'ha port 'l piemontis a l'onor dl mond, sensa gena e sensa retrica, parland dla blssa dle cuse perse. Sensa 'l fil dl'utpia le bataje culturaj (e 'dc j'utre bataje) nen mach as vincio nen, ma gnanca a s'ancamin-o. Chiel, Pact, a l'ha cud ij s "Brand" parland d lenga, 'd poesa e 'd tra. La tra piemontisa, fita 'd tuti ij paisagi dl Piemont, ma p che 'd j'utri, 'd coj ch'a j'arcordavo soe arbre e soe colin-e dl'ist. A quarant'agn da soa mrt ch'a l' l'istess agn dle soe ltime poese (cole 'd "Sira"), Pact a continua a mostrene p pch. A mostrene che la poesa as f frsa da sola, ma che la tra a viv se l'm a la cudiss, se as perd nen l sens dla soa forsa d'imaginassion e 'd fantasa, cola grop a j'arcrd, al passage e a la caden-a (religiosa) dle generassion. Dp d Nino Costa, Pact a l'ha pij la poesa dl Neuvsent e a l'ha portala 'n l, a l'ha faje f 'n bel sut, ma a l'ha mai prd la carz, a l' vardasse andar e a l'ha pij da la tradission l ch'a j'smijava 'l giust, l ch'a j'smijava 'l giuss. Tocand j'adoss dij poeta ch'a scuvra, Pact a fasa - sensa parsse - 'l mst p difcil: col d ten-e vive l'energe ch'a son nsta dta, nst arzign.

d Giovanni Tesio - dal Vnner dla Stampa dl 3 d Stmber dl 2004


Indietro